Maatregelen voor zelfstandigen die gevolgen ondervinden van de coronacrisis

Julie De Kezel

VLAAMSE MAATREGELEN


Door de nieuwe coronamaatregelen van het overlegcomité van 20 november moeten ondernemers opnieuw hun activiteiten verplicht stopzetten of zullen ze zware omzetverliezen hebben. De Vlaamse regering heeft beslist deze ondernemers te beschermen en stelt volgende 3 beschermingsmaatregelen voor.


Deze maatregelen zijn onder voorbehoud want de definitieve wetteksten zijn nog niet verschenen (bron: www.hildecrevits.be).


1. Opnieuw een Vlaams Beschermingsmechanisme


Voor wie:


  • voor ondernemingen die verplicht moeten sluiten door de coromaatregelen genomen op 20 november

  • voor ondernemingen die getroffen zijn door deze coronamaatregelen, dit zijn oa. eventsector, discotheken, feestzalen, bus- en personenvervoer, grote vakantiewoningen en jeugdherbergen, reisbureaus, bioscopen, professionele indoorsportclubs, …


Voorwaarden:


  • indien verplicht gesloten sowieso recht en men moet geen omzetverlies aantonen

  • indien niet verplicht gesloten dan moet men dubbel omzetverlies aantonen : minstens 30% in het 4de kwartaal 2021 én minstens 60% in de periode van 20 november tot eind december

  • het omzetverlies dient aangetoond te worden via btw-aangiften en een attest van de accountant


Bedrag:


De steun bedraagt 10% van de helft van de omzet die de onderneming had in het laatste kwartaal van 2019


Voor wie verplicht gesloten is, moet geen omzetverlies aantonen, maar wel de omzet van de referteperiode bewijzen.


Opgelet: er komt een dubbele bewijslast


Indien er geen verplichte sluiting is, zal er eveneens een omzetverlies moeten zijn van 30% in Q4 2021 in combinatie met de 60% van de getroffen periode. Bewijslast = btw-aangiftes en een attest externe boekhouder.


Controles:


Alle ondernemingen worden gecontroleerd en bij onterechte uitkering krijgen ze niet enkel een terugbetalingsvordering/sanctie maar ook gedurende 5 jaar geen steun meer via vlaio.



2. Opnieuw een Globalisatiemechanisme voor 2021


Net zoals in 2020 wordt voor 2021 een globalisatiemechanisme uitgewerkt voor gezonde bedrijven die ten gevolge de coronamaatregelen zware omzetverliezen van meer dan 60% over het ganse jaar hadden. De precieze voorwaarden zullen vermoedelijk pas begin 2022 gekend zijn.

  • De steun bedraagt 10% van de omzet.

  • Omzetdaling van minstens 60% én boekhoudkundig verlies over het ganse jaar


3. Overbruggingslening


Om de moeilijke periode te overbruggen, wordt er ook een overbruggingslening uitgewerkt. Die kan dienen voor investeringen in ventilatie, luchtkwaliteit, maar ook voor het vernieuwen van voorraden of het dekken van vaste kosten zoals handelshuur. De rente bedraagt 1%. De looptijd van de lening is beperkt tot 24 maanden voor leningen tot 50.000 euro en tot 36 maanden voor leningen van meer dan 50.000 euro. Het minimumbedrag voor de lening is 10.000 euro, het maximumbedrag is afhankelijk van de grootte of omzet van de onderneming en kan oplopen tot 400.000 euro. Voor de overbruggingsleningen wordt in 100 miljoen euro voorzien.


  • Lening met een rente van 1%.

  • Maximum 24 maanden voor een lening tot €50.000

  • Maximum 36 maanden voor een lening boven de €50.000

  • Minimum bedrag is €10.000 en de maximum €400.000 (afhankelijk van de omzet van de onderneming)


Bovenstaande maatregelen zijn onder voorbehoud want de definitieve wetteksten zijn nog niet verschenen.


Zal je als zelfstandige in 2022 nog in regel zijn met het ziekenfonds?


De ziekenfondsen wijzen vandaag hun leden op het feit dat ze vanaf 01/01/2022 niet meer in regel zullen zijn indien hun sociale bijdragen van 2020 niet volledig betaald zijn. Daarom raden wij alle zelfstandigen aan hun sociale bijdragen van 2020 betaald te hebben tegen uiterlijk 15/12/2021 zodat hun verzekerbaarheid na 01/01/2022 verder in orde blijft. 



OVERBRUGGINGSRECHT


Zelf in quarantaine? Voor je kinderen zorgen? Of op een andere manier getroffen door corona? In drie situaties kan je mogelijk recht hebben op een uitkering overbruggingsrecht op voorwaarde dat je bent aangesloten in hoofdberoep of meewerkende partner. Wanneer je in een andere hoedanigheid (in bijberoep, als student-zelfstandige, artikel 37 of als gepensioneerde) kan je onmogelijk recht hebben op overbruggingsrecht.


Op de Ministerraad van 10 december 2021 werd het overbruggingsrecht voor zelfstandigen aangepast vanaf 1 december. U vindt hier een overzicht:


Dubbel overbruggingsrecht

Zelfstandigen, die hun activiteit minstens 15 opeenvolgende kalenderdagen per maand gedwongen moeten sluiten, krijgen vanaf december het dubbel overbruggingsrecht.


Voor de maanden waarin de activiteit minder dan 15 opeenvolgende kalenderdagen moet sluiten, is er recht op de gewone uitkering.


In een onderneming met meerdere zelfstandigen wordt gekeken naar de activiteit van de zelfstandige. Elke zelfstandige die zijn activiteit verplicht volledig moet onderbreken heeft recht op het dubbele crisis-overbruggingsrecht, ook al blijven andere zelfstandigen in de onderneming nog aan het werk in een andere activiteit die niet verplicht moet sluiten.


Overbruggingsrecht omzetdaling 40%

Het enkel overbruggingsrecht bij omzetdaling blijft behouden, maar het percentage van de omzetdaling daalt van 65% naar 40% voor uitkeringen vanaf december. Om recht te hebben op de uitkering van december wordt het omzetcijfer van november 2021 vergeleken met het omzetcijfer van november 2019.


o   voor de maanden tot en met september 2021: 40%

o   voor de maanden oktober en november 2021: 65%

o   voor de maanden van december 2021 tot en met maart 2022: 40%


Vervroegde kerstvakantie 

De schoolvrije week wordt beschouwd als een periode van 7 opeenvolgende dagen. Kun je hierdoor je zelfstandige activiteiten niet verder zetten, dan telt dit als 7 opeenvolgende dagen onderbreking en kom je in aanmerking om een overbruggingsrecht aan te vragen. Je komt niet in aanmerking als je je activiteit van thuis uit kunt verder zetten.


Hoeveel bedraagt de uitkering?


Deze specifieke situatie valt niet meer onder de tijdelijke crisismaatregelen. Daarom krijg je geen volledige maanduitkering meer als je onderbreking korter is dan een maand.

    

                                                    MET GEZINSLAST           ZONDER GEZINSLAST


28 dagen of meer                       1.679,31 euro                   1.343,87 euro


Tussen 21 en 27 dagen              1.259,49 euro                   1.007,90 euro


Tussen 14 en 20 dagen              839,65 euro                       671,94 euro


Tussen 7 en 13 dagen                419,83 euro                       335,97 euro


Minder dan 7 dagen                   0 euro                                 0 euro




In welke situaties kan ik een uitkering overbruggingsrecht aanvragen?


Situatie 1: je hebt geen attest arbeidsongeschiktheid, maar moet verplicht in quarantaine.


Als je in quarantaine moet en daardoor je activiteiten volledig onderbreekt gedurende minstens 7 opeenvolgende kalenderdagen én je hebt een quarantaine-attest op je eigen naam of op naam van iemand die op hetzelfde adres staat ingeschreven. Dan kan je het OBR aanvragen indien deze situatie zich voordoet tussen 1 april 2021 en 31 december 2021. Je kan deze uitkering aanvragen tot het einde van het tweede kwartaal volgend op de periode waarvoor je de uitkering aanvraagt. Moet je bijvoorbeeld in quarantaine van 10 december tot 20 december 2021? Dan heb je tijd om de aanvraag te doen tot 30 juni 2022.


Situatie 2: In quarantaine en je beschikt wel over een attest arbeidsongeschiktheid?


Vraag dan een ziekte-uitkering aan bij je ziekenfonds. De uitkering van je ziekenfonds heeft altijd voorrang op de uitkering overbruggingsrecht.


Situatie 3: De klas, school of kinderopvang van je kind/ kinderen is gesloten.


Je onderbreekt je zelfstandige activiteit gedurende minstens 7 kalenderdagen tijdens een kalendermaand om te zorgen voor je kind dat jonger is dan 18 jaar en met wie je samenwoont. Je zorgt voor je kind omdat het ofwel in isolatie/quarantaine geplaatst is, ofwel afstandsonderwijs krijgt als gevolg van corona, ofwel niet naar school/kinderdagverblijf/instelling kan door de coronamaatregelen.


Of je zorgt voor een gehandicapt kind dat je ten laste hebt, ongeacht de leeftijd van dat kind, omdat je kind niet naar een centrum voor opvang kan gaan naar aanleiding van de sluiting van dit opvangcentrum door COVID-19. Aan deze uitkering zijn geen sociale rechten verbonden. Document dat je moet toevoegen aan deze aanvraag: een attest dat de crèche of school gesloten is, of dat de school thuisonderwijs organiseert.


Je kan de uitkering aanvragen als deze situatie zich voordoet tussen 1 april 2021 en 31 december 2021.


Je kan deze uitkering aanvragen tot het einde van het tweede kwartaal volgend op de periode waarvoor je de uitkering aanvraagt. Moet je bijvoorbeeld in quarantaine van 1 tot 10 oktober 2021? Dan heb je tijd om de aanvraag te doen tot 30 juni 2022.


Situatie 4: corona gerelateerde zaken.


Je kan een uitkering krijgen als je door de corona-crisis genoodzaakt bent om je zaak te sluiten. We sommen hier een aantal voorbeelden op. Het spreekt voor zich dat er nog veel andere situaties mogelijk zijn.


Wanneer er zo'n impact is op je activiteiten dat het, om verdere economische schade te vermijden, zinvoller is om volledig te sluiten voor minstens 7 opeenvolgende dagen.


Andere mogelijkheid: je kampt met leveringsproblemen, waardoor je productie of dienstverlening stilvalt gedurende minstens 7 opeenvolgende dagen.


Wanneer een groot deel van je werknemers in quarantaine zit. Daardoor moet jij stoppen met werken gedurende minstens 7 opeenvolgende dagen. Je werknemers kunnen een beroep doen op werkloosheid bij overmacht of op economische werkloosheid.



Spelregels vanaf 1 oktober blijven geldig:


In de 16 kwartalen voorafgaand aan het kwartaal dat volgt op de sluiting van je zaak, ben je als zelfstandige in hoofdberoep of meewerkend partner voor minstens 4 kwartalen in orde met je sociale bijdragen (effectief betaald of uitgesteld, vrijstelling telt NIET mee). Bovendien ben je de vier kwartalen voorafgaand aan de sluiting aangesloten als zelfstandige in hoofdberoep of meewerkend partner. Er geldt geen uitzondering voor startende zelfstandigen.


Je mag het overbruggingsrecht niet combineren met een arbeidsongeschiktheids-, invaliditeits- of moederschapsuitkering.


Is de onderbreking minstens één volledige kalendermaand? Dan telt het kwartaal waarin deze maand valt mee voor je ziekteverzekering. Dit is maximum voor 4 kwartalen in de volledige loopbaan als zelfstandige. Voor de pensioenberekening telt het kwartaal niet mee.


Je kan deze uitkering aanvragen tot uiterlijk het einde van het vierde kwartaal na het kwartaal waarin de situatie zich voordeed.


Voeg bij je aanvraag steeds een bewijs toe waaruit het direct verband blijkt tussen de reden van sluiting en COVID-19.



Let op: je komt niet in aanmerking als je…


  • de zelfstandige activiteit thuis kunt verderzetten;

  • bewust, omwille van niet-essentiële redenen, bent afgereisd naar een gebied dat een rode zone is op het moment dat je vertrekt. Je quarantaine mag dus niet het gevolg zijn van beslissingen die je zelf neemt. In geval van betwisting moet je zelf aantonen dat je quarantaine onafhankelijk van je eigen wil is.

  • in quarantaine zit omdat je zelf ziek bent en over een attest arbeidsongeschiktheid beschikt. In dat geval heb je meestal recht op een ziekte-uitkering. Contacteer hiervoor je ziekenfonds.



Verlenging tot 31 maart 2022


De verschillende soorten crisis-overbruggingsrecht worden verlengd tot 31 maart 2022. Van zodra meer details over deze maatregelen bekend zijn, vind je alle info terug op onze website.